1. بی حسی موضعی تقریبا در تمام اعمال دندانپزشکی استفاده میشود. اما گاهی بعد از بی حسی دندان، بیمار دچار عوارض تزریق آمپول بی حسی میشود. که در این مقاله اهمیت این مسئله را بررسی خواهیم کرد.

آمپول بی حسی دندان چیست؟

بی حسی موضعی یکی از مهم ‌ترین مراحل دندان پزشکی است که نحوه تزریق و میزان تزریق آن به لثه بیمار از اهمیت بالایی برخوردار است. به سبب تزریق آمپول بی حسی دندان، بیمار از لحظه شروع کار دندانپزشک تا چندین ساعت بعد (حداکثر ۵ ساعت) هیچ دردی را احساس نمی ‌کند و ممکن است بعد از، از بین رفتن اثر آن، درد دندان بیمار به دلیل عمل جراحی، عصب کشی و ... شروع شود.

عوارض بی حسی دندان 

دندانپزشک توصیه می ‌کند که به محض احساس درد در ناحیه دندان ها و لثه از قرص های مسکن جهت تسکین درد، استفاده کند. اما جدا از مزیت بی حسی دندان، موادی که از قسمت لثه وارد بدن می ‌شود؛ دارای عوارض متعددی هم می باشد و باید تمامی افرادی که می‌ خواهند به دندان پزشکی مراجعه کنند قبل از هر چیز از عوارض بی حسی دندان مطلع شوند تا در صورت ایجاد هر گونه مشکلات موضعی، بدانند چه عکس العملی نشان دهند.


نمونه هایی از داروهای بی حسی موضعی

  • آرتیکائین
  • بوپیواکائین
  • لیدوکائین
  • مپیواکائین
  • پریلوکائین

آیا عوارض بی حسی دندان خطرناک است؟

یکی از مهم‌ ترین سوالاتی که دندانپزشک از بیمار خود می ‌پرسد این است که آیا به دارو خاصی حساسیت دارند یا خیر! آیا سابقه بیماری های تنفسی، حساسیتی و ... دارند یا خیر؟! بعد از پاسخ، اگر روند تزریق بی حسی دندان به درستی انجام شود؛ خطری، سلامت بیمار را تهدید نخواهد کرد.

در واقع عوارض بی حسی دندان آنچنان رایج و خطرآفرین نبوده و در صورت ایجاد عوارض، بعد از چند ساعت رفع خواهد شد.

حال سریعا به سراغ اصل مطلب یعنی بررسی دست کم ۱۰ مورد از عوارض بی حسی دندان می ‌رویم تا با اطلاعات کامل تری به دندانپزشکی رجوع کنید.

گاز گرفتن لب، گونه یا زبان

شایعترین عارضه ای که بعد از بی حسی دندان خصوصا در کودکان رخ می دهد، گاز گرفتن لب، گونه و یا زبان است. این عمل باعث ایجاد زخم سفید رنگ در لب یا داخل گونه به همراه تورم می شود.

برای جلوگیری از این اتفاق توصیه می شود از خوردن خوراکی های جویدنی در زمان بی حسی خصوصا در کودکان پرهیز شود. همچنین میتوان برای اطمینان، یک پنبه بین گونه و دندان های کودک قرار داد تا نتواند سهوا یا عمدا بافت بی حس دهان خود را گاز بگیرد.

در صورت گاز گرفتن لب و گونه در کودکان پس از بی حسی:

  • در بیشتر موارد احتیاجی به استفاده از آنتی بیوتیک نیست.
  • زخم را با آب نمک یا سرم ولرم تمیز نگه دارید.
  • بهبودی کامل زخم و تورم ناشی از جویدن حدود 7 تا 10 روز طول میکشد.


از دست رفتن توانایی در پلک زدن به مدت چند ساعت

یکی از شایع‌ ترین عوارض بی حسی دندان، این است که بیمار قادر به پلک زدن و یا بستن چشم در مدت چند ساعت نخواهد بود. در واقع مواد بی حسی بیشتر اعضای صورت که نزدیک به لثه است را تا زمانی که اثر مواد هنوز در بدن بیمار وجود دارد، تحت تاثیر قرار می ‌دهد. قابل ذکر است که به دلیل عدم توانایی بیمار در بستن چشم، خشکی و ناراحتی در چشم رخ خواهد داد؛ که در این صورت دندانپزشک باید با چسب کاغذی، چشم بیمار را ببندد.

افزایش تپش قلب بیمار

افزایش و بالا رفتن ضربان قلب، یکی دیگر از شایع ‌ترین عوارض بی حسی دندان می باشد. موادی که به لثه ی بیمار تزریق و وارد خون می ‌شود؛ ممکن است به مدت چند دقیقه، ضربان قلب را بالا ببرد. در چنین حالتی بهتر است با دکتر خود صحبت کنید و از طریق نی به دلیل بی حس شدن زبان و لب ‌ها آب بنوشید. باید اشاره کنیم که مطب دندانپزشکی و دیدن لوازم و ابزار ها به گفته ی بسیاری از بیماران، استرس آور است. پس با مشورت دکتر قبل از آن یک قرص پروپرانول (در صورت به همراه داشتن) مصرف کنید. اما در کل این عوارض خطرساز نبوده و سلامت شما را تهدید نخواهد کرد.

عوارض آمپول بی حسی

عفونت لثه

عفونت لثه از دیگر عوارض بی حسی دندان می باشد که ممکن است سلامت شما را به خطر می اندازد. در واقع اگر آمپول غیر استریل باشد، بی شک عفونت در بدن رخ خواهد داد. اغلب این عوارض ۲۴ ساعت بعد از تزریق بی حسی همراه با تب خفیف، درد و یا خونریزی اتفاق می ‌افتد.

لکنت زبان

از دیگر عوارض بی حسی دندان می توان به لکنت زبان اشاره داشت. البته این مشکل به ندرت اتفاق می ‌افتد و آنچنان خطرناک نخواهد بود. در واقع از لحظه تزریق مواد بی حسی به دندان تا قبل از، از بین رفتن اثر آن، ممکن است لکنت زبان برای بیمار ایجاد شود.

    عوارض جانبی بی حسی دندان

حساسیت ‌های موضعی 

لیدوکائین، اصلی ترین ماده ی موجود در مواد بی حس کننده است. عوارض این ماده در بدن عبارتند از:

  • ضایعات پوستی مانند کهیر
  • احساس سرگیجه و سبک شدن سر
  • سردرد و بی حس در قسمت هایی از بدن
  • عرق کردن
  • سوزش، خشکی دهان یا گلو درد
  • خستگی و بی حالی
  • احساس تهوع و استفراغ
  • ایجاد مشکلات تنفسی
  • ایجاد اختلالات بینایی
  • ایجاد اختلالات در بلع
  • افت و یا افزایش فشار خون
  • فراموشی

این عوارض، رایج نبوده و در صورتی که برای بیمار رخ دهد؛ گذرا و موقتی خواهد بود. اما در صورتی که بیمار درگیر بیماری ‌های خاصی باشد؛ ممکن است این عوارض ادامه داشته باشد که در این صورت باید به پزشک مراجعه کند. البته بعضی از عوارض مانند کاهش و یا افزایش فشار خون و یا مشکلات تنفسی ممکن است سلامت بیمار را به خطر می اندازد. اما در کل این عوارض به ندرت برای شخصی رخ خواهد داد. چرا که پزشک قبل از هر چیز از بیمار سوالاتی در مورد وضعیت جسمانی او می‌ پرسد.

اقدامات حیاتی برای تزریق بی حسی دندان در شرایط خاص

همانطور که گفته شد؛ پزشک قبل از تزریق بی حسی دندان، از وضعیت جسمانی بیمار باید مطلع شود. به طور مثال بانوان باردار، افراد مسن، افرادی که مبتلا به بیماری خاصی از جمله بیماری تنفسی، قلبی، پارکینسون، ریه و ... می باشند، افرادی که سابقه سکته مغزی دارند ، افرادی که دچار بیماری ‌های روانی هستند؛ افرادی که آلرژی شدید دارند و ... باید دوز مناسبی از مواد بی حسی ویژه ‌ای به آن‌ ها تزریق شود.


همچنین برای اطلاعات بیشتر در مورد بی حسی دندانپزشکی میتوانید بی آدرس https://www.healthline.com/health/dental-and-oral-health/dental-anesthesia مراجعه کنید.

دانلود فایل pdf دستورالعمل بی حسی دندان از سایت کنگره دندانپزشکان آمریکا